अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेद्वारा आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि २१ खर्ब २४ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँको ऐतिहासिक बजेट सार्वजनिक
अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेद्वारा आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि २१ खर्ब २४ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँको ऐतिहासिक बजेट सार्वजनिक
काठमाडौँ, जेठ १५ ।
सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि कुल २१ खर्ब २४ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँको महत्त्वाいう र अहिलेसम्मकै ठुलो बजेट सार्वजनिक गरेको छ। गणतन्त्र दिवसको अवसर पारेर अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले संघीय संसद्को संयुक्त बैठकमा उक्त बजेट प्रस्तुत गर्नुभएको हो। यो बजेट चालु आर्थिक वर्षको संशोधित अनुमानको तुलनामा २५.२ प्रतिशतले बढी हो।
## बजेटको खर्च र व्यवस्थापन संरचना
कुल विनियोजित बजेटमध्ये चालु खर्चतर्फ सबैभन्दा ठुलो हिस्सा अर्थात् १२ खर्ब ७० अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ (५९.८%) छुट्याइएको छ। यसैगरी, विकास निर्माण र पूर्वाधारका लागि पुँजीगत खर्चतर्फ ४ खर्ब ३१ … अर्ब १० करोड रुपैयाँ (२०.३%) र वित्तीय व्यवस्थापनका लागि ४ खर्ब २२ अर्ब रुपैयाँ (१९.९%) विनियोजन गरिएको छ। सरकारले आगामी वर्ष ७ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिदर हासिल गर्ने र मुद्रास्फीतिलाई ६ प्रतिशतमा सीमित राख्ने लक्ष्य लिएको छ।
## मुख्य प्राथमिकता र सामाजिक सुरक्षा
कर्मचारीको तलब वृद्धि: विगत चार वर्षदेखि नबढेको राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरूको तलबमा २१ प्रतिशतसम्म वृद्धि गरिएको छ भने न्यूनतम तलब ४० हजार रुपैयाँ कायम गरिएको छ।
कर छुट र सुधार: नागरिकहरूलाई राहत दिने उद्देश्यल
१० लाख रुपैयाँसम्मको वार्षिक आम्दानीमा व्यक्तिगत आयकर पूर्ण रूपमा छुट दिइएको छ। साथै, ३६० भन्दा बढी वस्तुमा लाग्दै आएको अन्तःशुल्क खारेज गरिएको छ।
शिक्षा, स्वास्थ्य र खेलकुद: शिक्षा क्षेत्रका लागि २ खर्ब
१८ अर्ब ३० करोड, स्वास्थ्य बीमा बोर्डका लागि १५ अर्ब (पुनःसंरचनासहित) र खेलकुद क्षेत्रका लागि ४ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ। बजेटमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को विकास र सूचना प्रविधिलाई विशेष जोड दिइएको छ।
## स्रोत सुनिश्चितता
बजेटको स्रोत जुटाउन सरकारले राजस्व संकलनबाट १४ खर्ब ५ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ उठाउने लक्ष्य राखेको छ। बाँकी स्रोतका लागि वैदेशिक अनुदानबाट ६१ अर्ब ७४ करोड, वैदेशिक ऋणबाट २ खर्ब ४७ अर्ब २८ करोड र आन्तरिक ऋणबाट ४ खर्ब १० अर्ब रुपैयाँ परिचालन गरिने अर्थमन्त्री वाग्लेले बताउनुभएको छ। यो बजेटले उत्पादनशील शासन र डिजिटल रूपान्तरण तर्फ मुलुकलाई अघि बढाउने विश्वास लिइएको छ।
