काठमाडौँमा बर्डफ्लुको त्रास: नियन्त्रणका लागि निगरानी तीव्र
काठमाडौँमा बर्डफ्लुको त्रास: नियन्त्रणका लागि निगरानी तीव्र
(२०८३ असार १३)
काठमाडौं उपत्यका र यस आसपासका क्षेत्रमा हाल बर्डफ्लु (एभियन इन्फ्लुएन्जा) को सङ्क्रमण देखिएपछि पशु स्वास्थ्य तथा जनस्वास्थ्यका क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाइएको छ। बर्डफ्लु पन्छीहरूमा लाग्ने एक प्रकारको अति सङ्क्रामक र घातक भाइरसजन्य रोग हो, जुन समयमै नियन्त्रण गर्न नसकेमा मानिसमा समेत सर्न सक्ने खतरा रहन्छ। यसैलाई मध्यनजर गर्दै सम्बन्धित निकायहरूले नियन्त्रणका लागि निगरानी र सक्रियता तीव्र बनाएका छन्।
बर्डफ्लुको जोखिम बढ्नुमा विशेषगरी कुखुरा, हाँस, टर्की जस्ता पन्छीहरूको ओसारपसार र व्यावसायिक फार्महरूको सरसफाइमा हुने कमजोरीलाई मुख्य कारण मानिन्छ। सङ्क्रमण देखिएका क्षेत्रहरूमा रहेका पन्छीहरूलाई ‘कल’ (नष्ट) गर्ने कार्य भइरहेको छ भने पन्छीजन्य पदार्थको बिक्री-वितरण र ओसारपसारमा समेत कडाइ गरिएको छ। पशु सेवा विभागले फार्महरूमा जैविक सुरक्षा (Bio-security) अपनाउन, पन्छीको स्वास्थ्यमा कुनै असामान्य लक्षण देखिए तुरुन्त जानकारी गराउन र अनावश्यक रूपमा पन्छीको सम्पर्कमा नजान किसान तथा व्यवसायीहरूलाई अपिल गरेको छ।
जनस्वास्थ्यको दृष्टिले, बर्डफ्लु भाइरसले मानिसमा सङ्क्रमण गराउँदा गम्भीर श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले, स्वास्थ्य मन्त्रालयले पनि सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। विशेष गरी पन्छीपालन व्यवसायमा संलग्न व्यक्तिहरू, वधशालाका कामदारहरू र कुखुराको मासु ह्यान्डल गर्नेहरूले व्यक्तिगत सुरक्षा उपकरण (PPE) को प्रयोग गर्न, मासु राम्ररी पकाएर मात्र खान र व्यक्तिगत सरसफाइमा ध्यान दिन आवश्यक छ।
यसको नियन्त्रणका लागि स्थानीय प्रशासन र प्रहरीले नाकाहरूमा कडाइ गरेका छन्, जसले गर्दा सङ्क्रमित क्षेत्रबाट बाहिर पन्छी वा यसका उत्पादनहरू जान नपाउन्। साथै, प्रभावित क्षेत्रमा पन्छीको नमूना सङ्कलन गरी परीक्षण प्रक्रियालाई पनि तीव्रता दिइएको छ। बर्डफ्लुको यो जोखिमलाई समयमै रोक्न किसान, व्यवसायी र सर्वसाधारणको सचेतता नै सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय हो। राज्यको तर्फबाट भइरहेको निगरानीले मात्र पर्याप्त हुँदैन; रोगको लक्षण देखिनेबित्तिकै सम्बन्धित निकायमा खबर गर्नु प्रत्येक नागरिकको कर्तव्य हो। प्रभावकारी समन्वय र सतर्कता अपनाए मात्र हामीले यो प्रकोपलाई थप फैलिनबाट रोक्न र ठूलो क्षति हुनबाट बच्न सक्छौँ।
यस रोगले पशुपन्छीको क्षतिसँगै आर्थिक क्षेत्रमा पनि गम्भीर प्रभाव पार्ने भएकाले बेलैमा सचेत र सजग हुनु नै अहिलेको प्रमुख आवश्यकता हो।
