हरिबोधिनी एकादशी आज देशभर श्रद्धा र भक्तिसँग मनाइँदै।
हरिबोधिनी एकादशी आज देशभर श्रद्धा र भक्तिसँग मनाइँदै।
काठमाडौँ, कात्तिक १५ ।
आज देशभर हरिबोधिनी एकादशी धूमधामका साथ मनाइँदैछ । हिन्दू धर्मावलम्बीहरूका लागि यो दिन विशेष धार्मिक र आध्यात्मिक महत्त्व बोकेको मानिन्छ। हरेक वर्ष कार्तिक शुक्ल एकादशीका दिन मनाइने यस पर्वमा भगवान् विष्णु र तुलसीको प्रतीकात्मक विवाह गरेर भक्तजनहरूले चार महिनासम्म सुत्नुभएको विष्णुलाई ब्युँझाउने परम्परा पालन गर्छन्।
पौराणिक मान्यताअनुसार आषाढ शुक्ल एकादशीका दिन भगवान् विष्णु क्षीरसागरमा विश्राम लिनुहुन्छ। ठीक चार महिना पछि—कार्तिक शुक्ल एकादशी अर्थात् हरिबोधिनी एकादशीका दिन उहाँ पुनः जाग्रत हुनुहुन्छ। यही कारण यस दिनलाई “हरिप्रबोधिनी एकादशी” वा “देवउठनी एकादशी” पनि भनिन्छ।
आजका दिन भक्तजनहरूले बिहानै स्नान गरी विष्णु मन्दिर, तुलसीको बिरुवा र तुलसी मठमा पूजा अर्चना गर्छन्। घरघरमा तुलसीको मठ सजाइन्छ, र तुलसी–विष्णु (दामोदर) विवाहको प्रतीकात्मक विधि सम्पन्न गरिन्छ। यससँगै चातुर्मास व्रत समाप्त हुने धार्मिक विश्वास पनि रहिआएको छ।
काठमाडौँका विष्णुमती, बुढानीलकण्ठ, चापागाउँ, र पाटन क्षेत्रका मन्दिरहरूमा बिहानैदेखि भक्तजनहरूको भीड लागेको छ। कतिपय स्थानमा रथयात्रा, भजन–कीर्तन र दीपदानको कार्यक्रमसमेत आयोजना गरिएको छ।
धार्मिक विद्वान्हरूका अनुसार हरिबोधिनी एकादशीले मानवीय चेतना, धर्मपालन र संयम जीवनको सन्देश दिन्छ। तुलसी–विष्णु विवाहको प्रतीकात्मक मिलनलाई शुभसंयोग र दाम्पत्य सौख्यको प्रतीकका रूपमा पनि व्याख्या गरिन्छ।
भक्तजनहरूको विश्वास छ—आजको दिन व्रत र पूजा गरेर भगवान् विष्णुको आराधना गर्नेले पापमोचन पाउँछन् र जीवनमा सुख–समृद्धि प्राप्त हुन्छ।
